Jednym z głównych pytań, które zadają sobie właściciele nieruchomości, na których znajdują się urządzenia przesyłowe, jest pytanie, czy sąd może ustanowić służebność przesyłu bezpłatnie.
W tym artykule opowiem, w jakich sytuacjach służebność przesyłu może być ustanowiona bez wynagrodzenia dla właściciela nieruchomości oraz odpowiem na pytanie zawarte w tytule. Odpowiedź na nie znajduje się w artykule 305(2) Kodeksu cywilnego, który reguluje roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu przez sąd.
Gdy wnioskodawcą jest przedsiębiorstwo przesyłowe
Pierwsza sytuacja, która może wystąpić w sprawie o służebność przesyłu to wystąpienie z takim wnioskiem przez przedsiębiorstwo przesyłowe przeciwko właścicielowi nieruchomości.
W artykule 305(2) § 1 Kodeksu cywilnego czytamy, że:
Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 [Kodeksu cywilnego], przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
Urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego to właśnie urządzenia przesyłowe. Z treści tego przepisu wynika, że przedsiębiorca może żądać przed sądem ustanowienia służebności przesyłu, jeżeli właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody, jednak ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić tylko za wynagrodzeniem.
Gdy wnioskodawcą jest właściciel nieruchomości
W praktyce jako radca prawny od służebności przesyłu spotkałam się częściej z drugim wariantem – kiedy to przedsiębiorca przesyłowy (właściciel urządzeń przesyłowych) odmówił właścicielowi nieruchomości ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości.
Ten przypadek został opisany w art. 305(2) § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 [Kodeksu cywilnego], właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
W tym przypadku sytuacja prawna jest taka sama. Służebność przesyłu na wniosek właściciela nieruchomości może być ustanowiona tylko za wynagrodzeniem (odpłatnie).
Nieodpłatna służebność przesyłu
Jednakże przedsiębiorca przesyłowy może uregulować swój tytuł prawny do nieruchomości w taki sposób, że nie będzie musiał zapłacić właścicielowi nieruchomości ani złotówki. Pierwsza droga to zawarcie umowy o nieodpłatne korzystanie z gruntu w takim zakresie, jaki odpowiada służebności przesyłu. To dopuszczalne na zasadzie swobody umów. Druga droga to ustanowienie służebności przesyłu na mocy oświadczenia właściciela nieruchomości, w formie aktu notarialnego, nieodpłatnie.
Dlatego w czasie negocjacji z przedsiębiorstwem przesyłowym warto zachować czujność, żeby nie doprowadzić do podpisania dokumentów, uprawniających właściciela sieci do korzystania z nieruchomości za darmo.
Pomagam konsumentom chronić ich prawa. W razie potrzeby wsparcia prawnego w sporze z przedsiębiorstwem energetycznym, porozmawiajmy. Zaproponuję ścieżkę działania adekwatną do sytuacji i generującą jak najniższe koszty. Spotkanie można zarezerwować w dniach od wtorku do soboty. Cennik kancelarii znajduje się na stronie głównej.
Informacje przedstawione w artykule służą wyłącznie celom informacyjnym. Nie stanowią one opinii prawnej, ani porady prawnej. W przypadku potrzeby uzyskania wiążącej interpretacji lub indywidualnego wsparcia prawnego niezbędne jest przeanalizowanie przez osobę świadczącą usługi prawne stanu faktycznego danej sprawy.
