Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem rzeczowym, które obciąża całą nieruchomość. W przypadku, gdy nieruchomość jest własnością jednej osoby, z wnioskiem występuje jedyny właściciel gruntu. Co się dzieje w przypadku współwłasności?
Współwłasność nieruchomości może przybrać formę współwłasności ułamkowej – 1/2 gruntu należy do jednej osoby, a 1/2 gruntu do innej. Druga forma współwłasności to współwłasność łączna (bezudziałowa), w której nie ma udziałów. Przykładem takiej współwłasności jest ustawowa wspólność małżeńska.
Co mówią przepisy?
W Kodeksie cywilnym, w przepisach odnoszących się do ustanowienia służebności przesyłu przez sąd, jest mowa o tym, że stronami sporu są właściciel nieruchomości i przedsiębiorca:
Art. 3052 [Umowa o ustanowienie służebności przesyłu]
1. Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
2. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
Odpowiedzi należy szukać w przepisach o współwłasności.
Służebność przesyłu – czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu
W artykule 206 Kodeksu cywilnego czytamy, że „Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli”.
Następnie, w art. 209 Kodeksu cywilnego ustawodawca wskazał, że „Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.” W orzecznictwie sądów dominuje pogląd, że ustanowienie służebności przesyłu, nie jest czynnością zachowawczą – należy ją kwalifikować jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
Co to oznacza?
W przypadku, gdy nieruchomość jest współwłasnością kilku osób, wszyscy współwłaściciele muszą występować w postępowaniu o ustanowienie służebności przesyłu. Sąd Najwyższy w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 07.07.2011 r. w sprawie II CZ 34/11 wyjaśnił, że między współwłaścicielami nieruchomości występuje współuczestnictwo jednolite i na podstawie art. 13 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego można uznać, że znajduje do nich zastosowanie art. 73 § 2 k.p.c. – czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec nie działających.
Oznacza to, że bierność pozostałych współuczestników przy aktywności jednego współuczestnika nie ma znaczenia. W praktyce sąd wzywa do udziału wszystkich współwłaścicieli, którzy nie są stroną w sprawie, jednak występując z wnioskiem lepiej ustalić wspólne stanowisko i złożyć wspólny wniosek.
Nie jest możliwe ustanowienie służebności przesyłu, jeżeli z wnioskiem wystąpi nawet większość współwłaścicieli. Większość współwłaścicieli jest wystarczająca, jeżeli mamy do czynienia z czynnością zwykłego zarządu. W przypadku czynności przekraczających zwykły zarząd konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Pomagam konsumentom chronić ich prawa. W razie potrzeby wsparcia prawnego w sporze z przedsiębiorstwem energetycznym, porozmawiajmy. Zaproponuję ścieżkę działania adekwatną do sytuacji i generującą jak najniższe koszty. Spotkanie można zarezerwować w dniach od wtorku do soboty. Cennik kancelarii znajduje się na stronie głównej.
Informacje przedstawione w artykule służą wyłącznie celom informacyjnym. Nie stanowią one opinii prawnej, ani porady prawnej. W przypadku potrzeby uzyskania wiążącej interpretacji lub indywidualnego wsparcia prawnego niezbędne jest przeanalizowanie przez osobę świadczącą usługi prawne stanu faktycznego danej sprawy.
