Spór może być prowadzony przeciwko przedsiębiorcy lub konsumentowi. Przedawnienie jest ogólną instytucją prawa cywilnego, jednak to że dłużnikiem jest konsument ma znaczenie.
Pozwany w sprawie o zapłatę może bronić się zarzutem przedawnienia. Sąd nie wyręczy go (a przynajmniej nie powinien tego robić). Podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego prowadzi do oddalenia powództwa.
Wyjątek od reguły
Wyjątkiem jest sytuacja, w której pozwany dłużnik ma status konsumenta. W takiej sytuacji sprawdzi z urzędu, bez konieczności podniesienia przez pozwanego konsumenta zarzutu przedawnienia, czy dług jest przedawniony.
Względy słuszności szansą na wygranie sporu
Sąd rozpoznając sprawę, może ze względów słuszności, uwzględnić powództwo, pomimo upływu terminu przedawnienia.
Ustawodawca wymienił trzy czynniki, które decydują o nieuwzględnieniu przedawnienia roszczenia przez sąd, przy czym nie jest to zamknięty katalog:
- długość terminu przedawnienia dla danego roszczenia (im krótszy, tym większe szanse),
- w jakim czasie po przedawnieniu roszczenia, wierzyciel zdecydował się wystąpić z powództwem (im krótszy, tym większe szanse),
- jakie były przyczyny, dla których wierzyciel wstrzymał się z wniesieniem pozwu (np. konsument grał na zwłokę, zwodził wierzyciela, prosił o wstrzymanie windykacji itp.).
Bieg przedawnienia biegnie na nowo od dnia dokonania czynności, która spowodowała jego przerwanie. W przypadku czynności inicjujących postępowanie sądowe/egzekucyjne lub postępowanie przed sądem polubownym, termin przedawnienia rozpocznie bieg na nowo dopiero od dnia prawomocnego zakończenia takiego postępowania.
A co ze względami słuszności w sprawach B2B?
W sprawach między przedsiębiorcami również jest szansa na uniknięcie oddalenia powództwa, jeżeli pozwany dłużnik podniesie zarzut przedawnienia.
Można powołać się na nadużycie prawa podmiotowego, czyli na art. 5 Kodeksu cywilnego, przy czym w ramach mojego kilkuletniego doświadczenia nie spotkałam się z przypadkiem, że sąd uwzględnił zarzut przedawnienia roszczenia za nadużycie prawa podmiotowego i uwzględnił powództwo. Dlatego uważam, że lepiej zapobiegać przedawnieniu roszczenia i działać w porę, niż potem próbować ratować sytuację sięgając po względy słuszności.
Poza tym, nie w każdym stanie faktycznym można wykazać okoliczności wskazujące na to, że dłużnik rzeczywiście nadużywa prawa podmiotowego powołując się na przedawnienie. Niestety w większości przypadków przedawnienie jest efektem bierności wierzyciela lub jego niskiej świadomości prawnej.
Pomagam mikroprzedsiębiorcom w windykacji długów. W razie potrzeby wsparcia prawnego w sporze z dłużnikiem, porozmawiajmy. Zaproponuję ścieżkę działania adekwatną do sytuacji i generującą jak najniższe koszty. Spotkanie można zarezerwować w dniach od wtorku do soboty. Cennik kancelarii znajduje się na stronie głównej.
Informacje przedstawione w artykule służą wyłącznie celom informacyjnym. Nie stanowią one opinii prawnej, ani porady prawnej. W przypadku potrzeby uzyskania wiążącej interpretacji lub indywidualnego wsparcia prawnego niezbędne jest przeanalizowanie przez osobę świadczącą usługi prawne stanu faktycznego danej sprawy.
